چهارشنبه , ۱ آذر ۱۳۹۶
آخرین خبرها

شناسایی کتاب نفیس (ساز آوای کُرد) تالیف علی اصغر نصرا… پور درحوزه ی موسیقی سنتی غرب کشور

image_print

 ح- مولایی فر

 بخش سوم و پایانی

جناب علی اصغر نصراله پور مولف کتاب گرانقدر ساز آوای کرد در ادامه مبحث قدمت و پیشینه ی تنبور و ارزش معنوی این ساز مقدس در بین مردم استان کرمانشاهان اشاره ی مختصری به شکل ظاهری آن می کند که این ساز از چه قطعه هایی ساخته شده است و چگونه از تنبور و در چه مقام هایی از آوای آن در مراسم ذکر خوانی و مجالس عرفانی استفاده می شود سپس توضیحات لازم درباب مقام های تنبور را در شکل های اصلی و فروعات آن بیان می کند.
در بخش های بعدی مولف گروه های تنبور نواز را از گذشته تا به امروز معرفی می نماید. تشکیل گروه های حرفه ای تنبور نوازان زمینه ساز این امر شد تا هنر تنبور نوازی به مشتاقان موسیقی شناسانده شود. به گونه ای که درحال حاضر تنبور مورد توجه آهنگسازان حرفه ای قرار گرفته است و از آن درکنارسازهای کلاسیک و سنتی استفاده های فراوان می شود… به دنبال ذکر اسامی گروه های تنبور مبحثی به معرفی و شرح حال نوازندگان معروف تنبور همراه با تصویر آنان اختصاص داده شده است از جمله می توان به نام « استاد کیخسرو پورناظری» اشاره کرد که کارهای فاخر این هنرمند سبب شد تاساز تنبور ازگوشه های خانقاه و محافل شخصی به حوزه ی عمومی راه پیدا کند.به طور کلی حاصل فعالیتهای پور ناظری به اتفاق فرزندانش اجرای بیش از ۳۰۰ کنسرت در داخل و خارج از ایران بوده است.
از دیگر هنرمندان نام آور و برجسته درنواختن ساز تنبور نباید از ذکر نام استاد علی اکبر مرادی معلم مقام دان، نوازنده، تکنواز، صاحب سبک، آهنگساز و راوی مقامات تنبور غافل بود این نوازنده ی چیره دست با جمع آوری روایت وثبت و ضبط مقامات کهن تنبور کارسترگی رابه پایان برده است که سال ۲۰۰۴ در پاریس این تالیف گرانسنگ توسط خانه فرهنگ های جهان منتشر شد.
این تکنواز برجسته در بسیاری از کشورهای جهان به اجرای برنامه پرداخته و دردانشگاه هایی از ایران اروپا و امریکا کنسرت های پژوهشی اجرا
نموده است. استادمرادی با انتشار کتاب صد درس شیوه ی فراگیری تنبور، کار ارزشمندی را برای علاقمندان ساز تنبور ارائه گرده است ضمنا این اثر به عنوان کتاب برتر آموزشی سال ۱۳۹۳ اعلام گردیده. استاد مرادی به نوشته ی مجله معتبر Song lines یکی از پنجاه نوازنده ی برتر دنیا معرفی شده است… این نوازنده شهیر کرمانشاهی با تلاشی ده ساله در زادگاه خود در شهریور ماه سال جاری (۱۳۹۶) خانه ی تنبور را در زمینی به مساحت ۷۰۰۰ متر و بنایی ۱۰۰۰ متر احداث و راه اندازی نمود…»
نقل به اختصار، حذف، تناوب، تلفیق از کتاب ساز آوای کرد صص ۹۲-۹۶
( جهت آشنایی بیشتر با دیگر نوازندگان تنبور به اصل کتاب مراجعه شود)
جناب نصراله پور صرفا به شناسایی و معرفی تنبورنوازان اکتفا نکرده است بلکه به وسایل و ابزارهای ساخت تنبور همراه با عکس می پردازد. ضمناً به مراحل ساخت این ساز در شکل های مختلف آن اشارات لازم را نموده است.
در راستای تکمیل مباحث مربوط به ساز تنبور شرح حال مختصری نیز درباره ی سازندگان معروف تنبور در استان کرمانشاه را نگاشته است …
درکتاب ساز آوای کرد، مولف به تاریخچه و پیشینه ی
دیگر آلات موسیقی که مورد استفاده ی هنرمندان کرد در پهنه ی استان کرمانشاهان پرداخته است. از جمله ساز دف شیوه ی معرفی ساز دف نیز در چارچوب همان روش شناسایی ساز تنبور پیش گرفته شده است. خوانندگان ارجمند در ابتدا با قدمت وپیشینه ی آن آشنا می شوند زیرا دف چه پیش از اسلام وچه پس از آن، همواره بین مردم جایگاهی ویژه داشته است…
« استفاده از این ساز در زمان حیات پیامبر اسلام (ص) وسکوت حاکی از رضایت آن حضرت باعث شده این ساز در نزد مسلمانان دارای قداستی خاص بوده است و بیش از هرساز دیگری امکان حضور در محافل مذهبی را بیابد» ص ۱۹۳
در ادامه می خوانیم: « هنرمندان اسلامی همواره نسبت به دف توجهی خاص داشته اند و هم اکنون نیز دف از ارکان موسیقی مذهبی و عرفانی ایران شناخته می شود و حضور همیشگی نام دف در دیوان های شعرای به نام سده های مختلف گویای اهمیت این ساز در بین عرفا بوده ومی باشد.»
ص ۱۹۴
مولف استفاده از دف در خیلی از مناطق مختلف کشور به ویژه مناطق کردنشین غرب را در حوزه ی
موسیقی رایج می داند و نام برده است.
« این وسیله ی موسیقی همچون ساز تنبور نزد اقوام کرد نژاد ایران جایگاهی رفیع داشته و دارد و از حرمتی خاص برخوردار است و مردم نواحی غرب و دیگر شهرهای کشور برای آن قداست قائل بوده و برای آنان جنبه ی حماسی رزمی عرفانی وحتی طبی دارد. خلاصه ی کلام بدون تردید تنبور از اساسی ترین ساز های عرفانی محسوب می گردد.»
نقل به اختصار و حذف ص ۱۹۶
ساز عرفانی دف نه تنها در مراسم مولودی خوانی به ویژه در مراسم تولد پیامبر عظیم الشأن اسلام (ص) به کار می آید.
در مراسم مولودی افراد خوش صدا با همراهی دف به خواندن اشعاری درمدح پیامبر گرامی اسلام (ص) می پردازند…
اصل فلسفه و حکمت مولودی در نزد مردم مناطق کردنشین بیان عشق و پای بندی به تعالیم حضرت محمد (ص) می باشد»
نقل به تلخیص و تلفیق ص ۲۰۴
ناگفته نماند امروزه دف درمراسم شادی نیز مورد استفاده قرار می گیرد البته نه به شیوه مبتذل آن بلکه به صورت حضور همه حاضرین در مراسم شادمانی که نشانی از همبستگی قوم پر شور کُرد را به نمایش می گذارد…
از این وسیله کوبه ای در سال ۱۳۵۳ با تلاش استاد بیژن کامکار برای اجرای نمایش بهره گرفته شد… دردهه ی اخیر در ارکسترهای بزرگ ایران برای آن قطعاتی نوشته می شود وصدای دف ورود پیداکرده است در این بخش ازکتاب خوانندگان گرامی نیز باشرح حال نوازندگان معروف دف آشنایی پیدا می کنند..
همان طور که قبلا اشاره شد مولف ما را با سرگذشت دیگر آلات موسیقی ازقبیل سرنا، دهل، دوزله، شمشال، طاس و … آشنا می کند…
با آرزوی سربلندی و شادکامی برای جناب علی اصغر نصراله. پور نوشتار را به پایان می آوریم.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

7 + 2 =

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>