سه شنبه , ۳ بهمن ۱۳۹۶
آخرین خبرها

با نگرش علمی کبوتر صلح را در آسمان آزاد اندیشی پرو بال دهیم

image_print

ح- مولایی فر

بخش اول

دانشگاه رازی کرمانشاه
به تازگی در نیمه اول سال جاری (۱۳۹۶) یکی از کتاب های درسی دانشجویان علاقمند به مباحث فیزیک و ریاضی را که از لحاظ موضوع پیچیدگی های خاصی دارد با نگارش و قلم « دکتر محمد وحید تکوک» استاد تمام وقت وعضو هیات علمی دانشگاه رازی کرمانشاه به زبانی ساده و قابل جذب، در قالب کتاب به چاپ رساند.
با نگاهی به عنوان کتاب « نگرش فیزیکی به جهان» سنگینی مباحث مطرح شده در متن کتاب، سنگینی بار دانشورانه ی موضوعات مورد بحث از منظر علم موشکافانه ی فیزیک در پهنای وسعتی با طول و عرض جهان ذهن خواننده را به این امر معطوف می کند که مولف کتاب کوشیده است تا به سه پرسش بنیادین، از طریق علم فیزیک در راستای معرفت شناسی جهان پاسخی عالمانه ارائه نماید.
دکتر تکوک درپیشگفتار کتاب این سه سوال را اینگونه طرح کرده است:
«۱- سیستم های فیزیکی یا موجودات در عالم چه هستند؟
۲- تحول سیستم های فیزیکی را چگونه میتوان توصیف و رفتار آنها را در آینده پیش بینی کرد؟
۳- ما به عنوان ناظر طبیعت، قادر به فهمیدن چه پدیده هایی هستم؟»
پیشگفتار ص ۱
یا به طور خلاصه: « فهم وادراک، از دیدگاه فیزیک چیست؟ با سیر تحولات درحوزه ی علم فیزیک از عهد پیشین یا دوران فیزیک کلاسیک و به عبارتی دیگر فیزیک نیوتنی همچنان فیزیک عصر نیمه کلاسیک تا زمان معاصر که مسایل فیزیک در میدان فیزیک کوانتومی مورد کندو کاو پژوهشگران قرارگرفته است. چه اختلافی بین فهم کلاسیکی و فهم کوانتومی که نظریه ای مستدل وقوی و غیر قابل انکار است، وجود دارد؟ مولف پرسش اول: را اینگونه جواب داده است: « از دیدگاه فیزیک کلاسیک موجودات ذره یا میدان هستند ( یا ترکیبی از آنها) که در فرهنگ عامه ذره معادل جسم یا جرم و میدان معادل انرژی قلمداد می شوند. در فیزیک به هردوی آنها [ ذره و میدان] سیستم فیزیکی می گویند»
سپس مولف کتاب از دیدگاه نیمه کلاسیکی…
« موجودات در عالم انواع مختلف میدان ها نیستند البته با تعریف دقیق میدان از دیدگاه هندسی …
از این دیدگاه همه ی موجودات در عالم از نوع حالت کوانتومی هستند.»
در پاسخ به پرسش دوم: مولف می نویسد:
« در فیزیک برای هر سیستم فیزیکی کمیتی به نام لاگرانژین تعریف می شود که از جنس یک نوع تفاضل انرژی بوده و تمام اطلاعات کلاسیک سیستم در آن نهفته است.
لاگرانژین یعنی، شناخت سیستم و هر دانشمندی که لاگرانژینی را معرفی کرده است به اسم او درتاریخ علم فیزیک ثبت شده است … با توجه به وحدت و یگانگی در علم، پی خواهیم برد، در سیستم فیزیکی چیزی جز مشاهده ی نظم وتقارن در عالم نیست. که با نظریه ی گروه در ریاضیات نشان داده می شود…»
و اما پاسخ به سوال سوم: مولف درابتدا « به تعریف فیزیک کلاسیک از فهم و ادراک می پردازد که با مشاهده آغاز می شود این نظریه سعی در بیان واقعیت های مشاهده و پیش بینی رفتار آینده ی سیستم با استفاده از اصول مکانیک کلاسیک دارد. در این فرآیند مشاهدات با استفاده از اصول مکانیک توضیح داده می شود. در چنین اوضاعی یا آن را می فهمیم یا نمی فهمیم.
برای فهمیدن موضوع لازم است از اصول مکانیک کوانتومی استفاده کرد.»
نقل به مضمون، تلخیص، تلفیق و حذف صص اول و دوم پیشگفتار
کتاب ارزنده « نگرش فیزیکی به جهان» در سه بخش و ۱۶ فصل به رشته ی تحریر در آمده است. پیش از بخش اول مولف با مقدمه نگاری
« از دغدغه ی بشر از همان روزهای اول اندیشیدن انسان برای درک و فهمیدن دنیای پیرامونی خود، تاکنون و حتی درآینده، سخن به میان آورده است وبه توضیح این مساله می پردازد. اعتقاد دارد به خاطر تفاوت درک و فهم افراد مختلف از یک پدیده و یا بدفهمی و یا بدفهمی مطالب، چه جنگ هایی به وقوع پیوسته وچه خون هایی به زمین ریخته شده است.
درطی زمان، افراد سودجو نیز به این بد فهمی ها دامن زده اند تا از این راه ، منافع مادی چند روزه ی خود را به دست آورند.»
نقل به اختصار و تلفیق ص ۱
حال این سوال مطرح می شود: آیا درپرتو علم ودانش وتکنولوژی که این همه پیشرفت نصیب بشر کرده و زندگی فردی و اجتماعی انسان ها در پناه عقل ومنطق به تحولات چشم گیری دسترسی پیدا نموده است. با این توانمندی ها و تفکرات نوین انسان توانسته یا می تواند ، به این دعواها و جنگ وجدل ها پایان دهد؟ و یا اینکه با ارائه ی راهکارهای علمی کژی فهم های دانسته یا نادانسته ی خویش را از سطح جامعه پاک کند؟
به نظر می رسد این وسعت عظیم ازعلم، شعور خردگرایی، بالندگی در منطق و فلسفه و مسائل اخلاقی دیگر جایی برای بدفهمی و یا نفهمیدن باقی گذاشته است. در حالی که می دانیم در هر گوشه ای از جوامع بشری که تعقل و علم ریشه دوانده است و شاخ و برگ درخت فهمیدن و آگاهی بالیده است آتش فزون طلبی، آزمندی، نادیده گرفتن حقوق انسان ها، جنگ ها
وده ها نابهنجاری اجتماعی، اخلاقی در آن جامعه فروکش می کند.
باتوجه به این مساله استاد محمد وحید تکوک درپاسخ به پرسش می نویسد: « برخی بر این باورند که علم وعقل عاجر از رساندن بشر به قله ی
رفیع شناخت و آگاهی اند و بنابراین آنها به روش های دیگری متوسل می شوند که یکتا نیستند و از آنجا که مبنای علمی ندارد مورد توافق همگان نمی باشند و بنابراین دعواها وبدفهمی ها همچنان ادامه دارند.
به نظر نگارنده حتی اگر علم و عقل این توانایی را نداشته باشند، کماکان بهترین مرجعی هستند که با استفاده از روش علمی می توانند به این مساله بپردازند و بشریت را از بدفهمی و عواقب ناشی از آن برهانند و انسان را از توهم دانستن و یا توهم شناخت و آگاهی و یا دست یابی به حقیقت یا رسیدن به آن بیرون آورده و به وحدت و یگانگی برسانند.»
ص ۱ مقدمه
در ادامه استادتکوک با بیان این نظریه ی مبتنی بر شالوده علم، موضوع را به مباحث عالمانه ی کتاب « نگرش فیزیکی به جهان» سوق می دهد و چنین توضیح می دهد:
« در این کتاب سعی بر آن است که با معرفی روش علمی و اصول موضوعه ی فیزیک و ریاضی ونیز با استفاده از منطق مساله فهم فیزیکی را مورد نقد وبررسی دقیق علمی قرار دهیم.
امید است این روش مورد استفاده ی همگان قرار گیرد تا بتوانند روش علمی را برای فهم پدیده های مورد نظر خود نه تنها در علم فیزیک بلکه در دیگر شاخه های علم به کار برند.»
صص ۱-۲ مقدمه
ادامه دارد…

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

6 + 3 =

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>