چهارشنبه , ۴ بهمن ۱۳۹۶
آخرین خبرها

دسترسی به شهر آرمانی به مراتب ارزش بیشتری نسبت به کلان شهر دارد

image_print

ح- مولایی فر
بخش اول

ماجرای کلانشهر بودن یا نبودن کرمانشاه (همان مساله لاینحل ماندن « بودن یا نبودن» ویلیام شکسپیر) نگارنده را برآن واداشت تا به کتاب
« شهرآرمانی» نگارش و تدوین « مهندس علی قبادی» که در سال ۱۳۹۵ از سوی انتشارات سعادت ایران در کرمانشاه، با شمارگان ۲۰۰۰ جلد به چاپ رسید و روانه ی بازار بی رونق کتاب شد، مراجعه نمایم تا به این نکته دست پیدا کنم.شهرنشینان باید به دنبال ایجاد یک شهر آرمانی باشند و یا آن که با توسعه ی شاخص هایی که شهری را به یک کلانشهر تبدیل می کند قدم بردارند. قطعاً ورود به شهر آرمانی برای شهرنشینانی قابل رویت و دسترسی است که شهروندان به خصیصه های انسان آرمانی نایل شده اند.
نویسنده و مولف شهر آرمانی در ابتدا به ویژگی های انسان آرمانی از دیدگاه مکاتب مختلف سپس در حوزه ی ادبیات فارسی ایرانی و درنهایت انسان آرمانی از منظر اسلام پرداخته است با آشنایی خوانندگان به این مولفه، در پنج فصل شهر آرمانی را از دیدگاه فلاسفه، معماران، هنرمندان راه دانش، دانشمندان و درپایان به سیر تاریخی شهر آرمانی می پردازد.
صاحب این قلم به طور اختصار می کوشد بدواً با تلخیص و تلفیق هر آنچه را که جناب مهندس قبادی به رشته ی تحریر در آورده است، ویژگی های شهرآرمانی را به شهروندان بشناساند
و در فرجام نوشتار، گریزی هم به شاکله های کلانشهر نیز داشته باشد و با کسب این آگاهی ها با همیاری و همدلی یکدیگر شهر تاریخی و دوست داشتنی کرمانشاه را به سمت وسوی پیشرفت
و عمران در پیکره ی شهر آرمانی یا حداقل در مدار کلانشهر، پیش ببریم.
در صورت استحقاق این شایستگی و لیاقت
و برازندگی بدون اغراق و تعارفات لفظی در شأن کرمانشاهیان ارجمند که در سرزمین اهورایی عشق و پهلوان منشی پرورش یافته و بالیده اند، بوده است و وجود دارد- می توان هم کلانشهر به معنی اخص این واژه باشیم و هم آنکه در یک شهر آرمانی، عاشقانه بایکدیگر زندگی نماییم…بگذریم.
لازم به یادآوری است کتاب مذکور در سه بخش مقدمه، هشت فصل و بخش پایان سخن با نثری ساده و روان و مستند به ده ها جلد منابع ارزشمند و نفیس تدوین یافته است و از منظرگاه جامعه شناختی اصول علمی مبانی برنامه ریزی شهری، مدیریت شهری، معماری و زیباشناسی، سیر اندیشه در شهرسازی و … رسیدن به شهر آرمانی، دور از ذهن نیست و با عزمی همگانی می توان این ایده را از قوه به فعل نشاند.
نویسنده در مقدمه اشاره دارد: « شهر به عنوان کامل ترین عرصه ی زندگی اجتماعی برآیند عملکرد علوم ودانش مختلف است و یا باید چنین باشد» ص ۱
به نوعی می توان گفت، محیط زندگی انسان دراین کره ی خاکی که حافظ از آن با عبارت
« دیر خراب آباد» یاد می کند انسان رانده شده از بهشت همواره کوشیده است با عمران زمین به نحو مطلوب، سیمایی از بهشت را بیافریند. بنابراین دستیابی به شهر آرمانی بازتاب همان رویای دست نایافتنی بهشت برسطح زمین است.
واژه ی شهر را با توجه به اسکان های اولیه ی بشر بعد از یکجا نشینی در آبادی های کوچک به تسامح می توان به هر محیط که نعمات طبیعی و اجتماعی وجود داشته باشد و انسان ها با استفاده از این نعمت ها زندگی خوب ولذت بخشی را سپری نمایند، تسری داد.
اما در این برهه از تاریخ معاصرکه پدیده ی شهر نشینی با معضلات عدیده ای روبرو است بیشتر مورد نظر انسان های گرفتار در بند چالش های شهری که بدان مبتلاست مدنظر جامعه بشری است. زیرا انسان ها پیوسته در جستجوی کمال در هر پدیده ی زیست محیطی و اجتماعی هستند.
به گفته ی نویسنده: « تحقق شهر آرمانی مستلزم وجود انسان آرمانی است» البته نباید «آرمان شهر» به قول مردم قدیم « مدینه فاضله» و اصطلاح اهالی غرب « اتوپیا» را با «شهر آرمانی»یکی بدانیم، این مهم و آرزوی دیرینه به دلایلی قابل تحقق نبوده و نیست و نقشه ی اجرایی آن همانطور که می دانیم در دنیای رویاها و اندیشه ها و در اوراق کتب جان گرفته است و ترسیم می شود. اما می توان درپرتو دانش و علم و مطالبه گری توده ها و خواست و اراده ی حکومت های مردمی و یا استقرار دموکراسی به معنای واقعی آن، امکاناتی را در جامعه چیدمان کرد و رفاهی به وجود آورده که اکثریت شهروندان وحتی روستاوندان بدون دغدغه های ذهنی، دور از جنگ ها و آشوب ها و در فضایی خالی از آزمندی وخشونت و فزون خواهی و تبعیض و شکاف طبقاتی، همه اقشار جامعه، شاداب و تندرست و با نشاط روزگار را بگونه ای پشت سر گذاشت که سزاوار وشایسته یک انسان است. نه آنکه بیش ازنود درصد از آدمیان در فقر و فاقه ونفاق وتفرقه و فاصله و معضلات سخت اجتماعی و آسیب های روحی و روانی دست و پا بزنند.
مهندس قبادی مولف کتاب شهر آرمانی پرنده ی خیال را در باب به وجود آمدن شهر آرمانی به دور دست ها پرواز می دهد و می نویسد:« …به فرض تحقق یک شهر آرمانی یا یک منطقه ی آرمانی، مادامی که کل جهان از آرمان ها فاصله دارد ونقص و ضعف آن مشهود است آن یک ده، یک شهر و … هم کفایت نمی کند به یک تعبیر کامل تری شکل شهر آرمانی، پیدایش یک جهان آرمانی است. جهانی که عاری از هر گونه تجاوز ناامنی، ظلم و بی عدالتی است.» صص ۲و ۳
اما به مصداق همان ضرب المثل که می گوید: «کسی که توانست کوهی را از جای خود برچیند ابتدا از سنگ ریزه های پای کوه، کار خود را شروع کرد»
برای رسیدن به یک جهان آرمانی به یقین هر منطقه ای در سطح پهناور زمین می تواند، به سوی ایجاد یک شهر آرمانی گام بر دارد و در صورت بروز چنین پدیده ی مبارکی، قطعاً سایر مناطق در صورت تمایل و علاقه مندی به طرح شهر آرمانی به این امر تحقق یافته، گرایش نشان خواهند داد…
ضمناً شایان ذکر است ، شهر آرمانی و در جهان بینی کلان، جهان آرمانی، نباید این گونه تلقی گردد با توجه به ارتباطات گسترده ی کشورهای مختلف دنیا درجهان معاصر که از آن به عنوان دهکده ی جهانی یاد می کنند. زمینه ای را فراهم نماید که فرهنگ های بومی و سنتی هردیاری به دست فراموشی سپرده شود، هر شهری ضرورتاً برای برقراری عدالت اجتماعی و توزیع عادلانه ی امکانات رفاهی باید تلاش کند تا افراد ساکن در محدوده ی جغرافیایی سیاسی آن منطقه از نارسایی ها و کمبودهایی که امروزه اکثر شهرها بدان گرفتار هستند، دور نماند.
با بیان وترسیم این دورنمای دست یافتنی برعکس رویای دست نیافتنی « آرمان شهر» به نگارش گزیده نویسی از کتاب شهر آرمانی تالیف مهندس علی قبادی می پردازیم.
همانگونه که در سطور پیشین اشاره شد:
« برای تحقق شهر آرمانی به انسان آرمانی نیازمندیم» در ادامه، انسان آرمانی را از دیدگاه مکاتب مختلف در فصل اول کتاب مورد بررسی قرار می دهیم.
ناگفته نماند درنوشتار حاضر به فرازهای کوتاهی بسنده شده است. خوانندگان ارجمند برای مشروح هرگونه تعریف و نظرات گوناگون در مباحث مختلف انسان کامل، به اصل کتاب مراجعه نمایند.
ادامه دارد…

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

2 + 5 =

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>