درآستانه فصل بهارمراقب بیماری تب مالت باشیم/بیماری تب مالت (بروسلوز)


تب مالت یا بروسلوز يك بيماري ميكروبي واگيردار مشترک بين انسان و دام است كه از گاو، گوسفند و يا بزهاي آلوده و عفوني شده، به انسان انتقال مي‌يابد. این‌ بیماری‌ در تمام‌ فصول‌ سال ‌وجود دارد، اما در بهار یعنی ‌زمان‌ زایش‌ و شیردهی‌ دام‌ها بیشتردیده‌ می‌شود بيماري تب مالت از ساليان قبل به صورت بومي در ايران وجود داشته و هر ساله موجب ابتلاء تعداد زيادي از انسانها و متعاقب آن ناتواني افراد مي گردد. همچنين در اثر ابتلاء دام ها باعث سقط جنين، كاهش وزن، كم شدن شير و منع فروش و صادرات دام گشته و صدمات اقتصادي هنگفتي را به دنبال دارد.
ثابت ترين علامت تب مي باشد كه بين 5/37 تا 40 درجه متغير بوده و مي تواند با احساس سرما يا لرز تكان دهنده همراه باشد. دردهاي منتشر بدن، سر درد، تعريق شديد بويژه شب ها، ضعف و خستگي، بي اشتهايي، لاغري و افسردگي، بزرگ شدن كبد، طحال از ساير علائم تب مالت مي باشد.
در نوع مزمن، علايم زير تدريجا ظاهر مي‌شوند: خستگي، درد عضلاني، كمردرد، يبوست، كاهش وزن.
تب مالت یک بیماری مشترک انسان و دام است بنابراین کسانی که با دام سروکار دارند بیشتر در معرض خطر ابتلا هستند مثل كشاورزان، قصابان، دامپزشكان، دامداران، زنان دامدار که شیر می دوشند و کسانی که به مناطق آلوده مسافرت می کنند.
در صورتی که فردی علائم تب مالت را داشته باشد باید حتما به پزشکی مراجعه نماید، لازم نيست بيمار از ديگران جدا شود. ولی باید اطرافیان او نیز از نظر ابتلا به تب مالت مورد بررسی قرار گیرند.
راههای سرایت بیماری:
1- عامل اين بيماري مي تواند از راه دستگاه گوارش، تنفس و همينطور از راه جلدي به بدن انسان وارد شود.
2- راههای انتقال بیماری:
مصرف شير خام و فراورده هاي لبني آلوده خصوصا پنير تازه، سر شير و بستني خامه دار و آغوز
3- آلوده بودن ظروف مورد استفاده در حين شير دوشي
4- تماس مستقيم با بافت هاي آلوده دامي مثلا حين كمك در زايمان دام مبتلا و يا تماس با پوست و مواد دفعي دام هاي مبتلا
5- تنفس گرد و غبار موجود در هواي طويله و اصطبل
دام ها و يا آزمايشگاه ها
پیشگیری
• در صورت عدم دسترسي به شير پاستوريزه قبل از مصرف آنرا به مدت 5 دقيقه جوشانده (درحالت حرارت جوش) و در حين جوشاندن مرتب به هم بزنيد تا تمام شير حرارت لازم را ببيند.
• از مصرف خامه و بستني غير پاستوريزه خودداري نمائيد.
• پنير تازه و بي نمك قبل از مصرف به مدت 3 ماه در آب نمك قرار دهيد تا در صورت آلودگي، ميكروب بيماري از بين برود.
• قبل از دوشيدن شير از دام حتما پستان دام و اطراف آن را با آب و صابون به خوبي بشوئيد.
• ظروف مخصوص شير دوشيدن را قبل از استفاده با دقت كامل شستشو دهيد.
•شير دامي را كه جديداً سقط جنين داشته مصرف نكنيد.
•از تماس مستقيم با بافت هاي آلوده حيوان خودداري نمائيد. بويژه ترشحات دستگاه ادراري، تناسلي و دهان
•دام تلف شده، سقط شده و ترشحات رحمي دام هاي آلوده را سوزانيده يا به مقدار كافي بر روي آنها مواد ضدعفوني كننده ريخته به طور بهداشتي دفن نمائيد.
•در صورت لزوم تماس با ترشحات رحمي و دام تلف شده سعي شود از دستكش استفاده گردد.
•دام ها بايد برعليه تب مالت واكسينه شوند.
•در موقع نظافت اصطبل يا طويله ، دهان و بيني را با پارچه تميزي(ترجیحاً ماسک مناسب) بپوشانيد.
شکوفه دوستوندی – کارشناس بهداشت عمومی
دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه