جمعه , ۴ خرداد ۱۳۹۷
آخرین خبرها

یادداشت‌هایی از دفتر «سیاه مشقی» /مشکلات اداری ترمز پیشرفت کشور است

image_print

منوچهر نجمایی

بدنبال دستور دکتر اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور به سازمان اداری و استخدامی کشور برای تدوین و اصلاح نظام اداری و بحث و
حدیث هایی که پیش آمد، در شماره پیشین با اشاره به این دستورالعمل به یکی دو مورد از اشکالاتی که در سیستم اداری فعلی وجود دارد اشاره هایی داشتیم.
از اینکه اکثر مردم ما که با سیستم اداری کشور سروکار دارند از کنش ها و نوع عملکرد
مدیریت های اجرایی گلایه ها و انتقاداتی دارند بحثی نیست به گونه ای که در نوشتار پیشین هم گفته شد، حتی دکتر روحانی در سخنانی که در رسانه ملی پخش شد صراحتا گفت:
«از ابتدای تشکیل دولت جدید بعضی از وزرا از انجام برنامه ها نومید بودند که هنوز هم اینگونه هستند»
وقتی رئیس جمهور از نومیدی همکارانش که هر کدام به نوعی مسوولیت مجموعه بزرگی از بخش اجرایی کشور را دارند، دچار نومیدی می شوند، نباید انتظار داشت که سیستم اداری زیر مجموعه برای اداره سازمان خود برنامه ای داشته باشند چون نومیدی نوعی بلاتکلیفی و سردرگمی است به این ترتیب و بنابر آنچه معاون اول رئیس جمهور بر آن تاکید داشته به این نتیجه می رسیم که سیستم نظام اداری امروز نه تنها کمکی به کشور نمی کند بلکه ترمزی برای پیشرفت کشور هم شده است.
در بحث پیشین از نارسایی های برنامه های آموزشی در مدارس و نام هخوانی آن در دانشگاهها گفتیم و به این فرایند رسیدیم که دانش آموختگان ما که مدارک عالی دانشگاهی هم در دست دارند نمی توانند وارد بازار کار بشوند که دلیل آن هم، ناهمخوانی آموخته ها و مدارک تحصیلی دانشگاهی با نیاز بازار است، در بخش آموزشی این یک مشکل از چندین مشکل کار است اما سیستم داخلی بعضی از دانشگاه هایمان هم از نظام با پایه و اساسی برخوردار نیست، شاید یادتان باشد که در اوایل سال جدید، خبری تیتر روزنامه ها شد که سر و صدای زیادی را هم به همراه داشت و آن اینکه، رئیس دانشگاه آزاد اعلام کرده بود، تعدادی از مدرسان دانشگاه لغو قرارداد شدند که در اعتراضات و سر و صدای پیامد این خبر موجب شد که پاسخ رئیس دانشگاه مذکور بازار اعتراضات را گرم کند چرا که گفته اند، لغو قرارداد شده ها باید هر آنچه تا به حال بابت حقوق و حق التدریس دریافت داشته اند به صندوق دانشگاه باز گردانند که این موضوع جنجال آفرینی بیشتری را به همراه داشت که رئیس دانشگاه با ذکر استدلالی سعی کرد ذهن
اعتراض کنندگان را روشن نماید که: اساتید لغو قرارداد شده که در جای دیگری در استخدام دولت بوده اند برخلاف مقررات دولتی به استخدام قرار دادی این دانشگاه هم درآمده بودند که مغایرت قانونی موجب تصمیم دانشگاه های آزاد برای لغو قرارداد آنها شد.
تا از بحث آموزشی بیرون نرفته ایم، اشاره داشته باشیم به تحولی که باید در زیرساخت های آموزش و پرورش صورت بگیرد چرا که پایه و اساس هر تحول و دگرگونی در ساختارهای اجتماعی و سیاسی و فرهنگی، از آموزش از پایین ترین تا بالاترین مقطع صورت می گیرد، بنابراین باید در زیرساخت های آموزشی اگر قرار است تحولاتی بنابر آنچه دکتر اسحاق جهانگیری دستور داده است انجام پذیر گردد. ولی اعتقاد ما بطور کل اینست که در بازنگری زیرساخت ها که دستور آن صادر شده نمی توان با یک نگرش کلی در تمامی ابعاد و کلیه سازمان ها بطور یک جا تصمیم گیری و عمل کرد چون هر مجموعه شاخصه های ویژه ای برای خودش دارد که نمی توان از یک الگوی همه جانبه استفاده کرد بنابراین اگر قرار باشد برنامه ای برای دگرگونی زیر ساخت های سیستم اداری کشور صورت بگیرد باید با بهره گیری از کارشناسان و تجربه اندوختگان هر سازمان برنامه های قابل قبولی تدوین و قابل اجرا تهیه و به آن پرداخته شود.
در بحث آموزش و پرورش در سالهای اخیر، با افت و خیزها و چالش های بیشماری روبرو بودیم که اکثرا بر اساس آزمایش و خطا صورت گرفته که در این مسیر روی آوردن به آزمایش و خطاهای دوباره و چند باره علاوه بر هزینه های سنگین و متعدد مالی که به دولت تحمیل می شود وقت گذرانی و فرصت سوزیهای نسبتا طولانی را به همراه خواهد داشت و این در حالی است که معمولا در آزمایش و خطا با پاک کردن خطاها و سرند کردن نکات مثبت هر آزمایش می توان به فرایندهای قابل قبولی رسید.
در نظام آموزش و پرورش و نارسایی های آموزشی که در ابتدای نوشتار به آن اشاره شد، هنوز مشکل داریم ولی برای رفع مشکل چاره اندیشی قابل قبولی نشده است وقتی سیستم آموزشی به دو دوره ۶ ساله ابتدایی و متوسطه پیش آمد، تقریبا خط کار، رسم و به اجرا درآمد، اما دیری نپایید که دوره آموزشی به سه مقطع ۵ ساله ابتدایی، دوره سه ساله راهنمایی و دوره چهار ساله دبیرستان روش کار را تغییر دادند اما هنوز این سیستم جای خود را باز نکرده بود که دوره ابتدایی را به همان ۶ سال قدیم کشاندند و در زمان اجرا آنقدر بی برنامه بودند که دانش آموزان ورودی به سال ششم دبستان بدون برنامه و کتاب درسی شدند که یکسال تحصیلی به مرور دروس همان پنجم ابتدایی گذران کردند که فرصت سوزی آزار
دهنده ای برای دانش اموزان بود «بی برنامگی و شتابزدگی برنامه ریزان آموزشگاه هنوز مرکب امضای این طرح خشک نشده بود که دوره راهنمایی جای خودش را به دبیرستان بنام دوره اول داد و دوره دوم هم جای خودش ماندگار شد»
باز هم نوعی بلاتکلیفی در ساختار آموزش اما مسئله ای که در سالهای اخیر، در ساختار آموزش و پرورش بلاتکلیفی و سردرگمی را برای
دانش آموزان و خانواده هایشان به وجود آورده و مسئله کوچکی هم نیست حذف کنکور و جایگزینی ارزش گذاری نمرات درسی دوران دبیرستان برای ورود به دانشگاه که چند سالی است حرف و
نقل های آن سر زبان ها است ولی هنوز وزارت علوم و آموزش عالی و وزارت آموزش و پرورش در این مورد به توافق نرسیده اند، اشکال کار کجاست؟!
غیر از سست بودن زیرساخت های آموزشی چیز دیگری باشد؟ سرنوشت جوانان نزدیک به کنکور را نمی توان با ناهماهنگی مدیران ارشد دو وزارتخانه به بازی گرفت، این هم یکی از مشکلات ساختارهای آموزشی است که نیاز به تدوین برنامه کارشناسی دارد.
بهرحال چون بحث مورد نظر معاون ریاست جمهوری و تدوین شاخصه هایی برای تغییر زیر ساخت های سیستم اداری در مجموعه به همه ارگانهای دولتی باز می گردد و جای گسترش بیشتری را دارد.
از ادامه این بحث در حال حاضر در می گذریم، شاید زماین و فرصتی دیگر دست داد و به آن پرداختیم. اما بطور خلاصه مسئله مهمی که بارها به عنوان عامل بازدارنده و پیچاندن مراجعان به پیچ و
خم های قوانین اداری است به ویژه در بحث
سرمایه گذاری و ایجاد اشتغال که دغدغه اصلی دولتمردان است، انبوه بخشنامه های پیاپی و مکرری است که دست و پای مدیران را بسته و یا راه و حتی کوره راهی برای سهولت بخشی جهت اجرای قوانین نیست و اینجاست که حتی موجب شده مدیران ارشد استانها و یا مقامات وزارتی بعضی از مدیران اجرایی را به کم کاری و ضعف مدیریت متهم کنند و این در حالی است که بخشنامه های مکرری که صادر می شود و تامین نیازها باید یک «هرس» کامل صورت گرفته و حشو و زواید آنچه دست و پا گیر است از میان برداشته بشود که انتظار می رود این مسئله با دستورالعمل اخیر دکتر اسحاق جهانگیری در مورد تغییر ساختار سیستم اداری انجام پذیر گردد.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

3 + 7 =

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>