پنجشنبه , ۵ اردیبهشت ۱۳۹۸
آخرین خبرها

نگاهی به کتاب ارزنده «قصرشیرین درهزاره تاریخ» به اهتمام استاد محمدرضا محبت

image_print

ح- مولایی فر

بخش ششم

یکی از فصل های کتاب قصرشیرین در هزاره تاریخ، بخش « آداب وسنن و باورهای محلی» است مولف موجز وگویا و بانثری روان درزمینه خواستگاری و ازدواج و هر مراسم خاص محلی آن در منطقه ی قصرشیرین همچنان برگزاری مراسم عزاداری برای درگذشتگان که در نقاط مختلف متفاوت است، انعکاس داده. سپس در باب باورهای محلی ( بهار کردی) به اضافه ی برپایی مراسم جشن نوروز درمناطق شهری و عشایری که با دو صورت خاص اجرا می شود مطالب خواندنی آورده است، به ویژه در مورد نیامدن باران …
صص ۲۵۹-۲۷۸
فصل هشتم که به قصرشیرین، در سفرنامه ها
اختصاص دارد از زبان ونوشتار سیاحان، این موضوع بررسی شده است و اشاره می شود، اولین سیاحی که از قصرشیرین در دوران جدید [ بازدید کرد] پیترو دلاواله سیاح ایتالیایی است… که ارزش مطالعه دارد. ص ۲۸۳ به بعد
موضوع فصل نهم توضیحاتی درباره آثار باستانی و بناهای تاریخی حوزه ی قصرشیرین و سرپل ذهاب است از جمله این آثار ارزشمندباستانی، ویرانه های چند کاخ دوران سلسله ی ساسانی را می توان نام برد.
همچنان ویرانه کاخی از همین دوره در شمال قصرشیرین که در نزد اهالی محل به نام «هاوش کُری» – خانه کره اسبان- نامیده می شود…
به گفته ی معمرین، یاور [سرهنگ] هدایت اله خان مهرپویان درزمان سرحدداری ( مرزبانی) قصرشیرین ( ۱۳۱۷-۱۳۱۸ ه- ش) که ماموریت تجدید حدود مرزی ایران و عراق را برعهده دارد هاوش کُری را از ایران منتزع و به عراق واگذار و با این تغییر حدود مرزی پاداش قابل ملاحظه ای از ماموران دولت فخیمه ی انگلستان دریافت می کند. اما چندی بعد فرزند وی پرویز مهرپویان با تصور سوءظنی که به رفتار خواهرش دارد در روز دوشنبه ۲۰ اردیبهشت ماه ۱۳۳۳ ه- ش خواهرش فرشته مهرپویان و دکتر کیومرث خانه خراب را که از پزشکان سرشناس و مورد احترام مردم کرمانشاه بود به ضرب گلوله به قتل می رساند و به تهران می گریزد ولی بعداً دستگیر و تحت الحفظ به کرمانشاه اعزام و پس از محاکمه به اعدام محکوم شد.
تلاش مادی و معنوی پدرش یاور هدایت اله خان که فقط دارای این دو فرزند بود به جایی نرسید و عاقبت اعدام گردید و افسوس، که حاصل عمر وی و اندوخته های مادی و معنوی او بر باد رفت.
حادثه ی ناگوار قتل دکتر کیومرث خانه خراب که ازپزشکان سرشناس و مورد احترام مردم کرمانشاه بود در جراید مختلف و از آن جمله روزنامه ی آئینه ی روز وسعادت ایران منعکس و به طور مشروح درج گردید.
مرثیه های سروده شده در این واقعه به خوبی تألم و تأثر عمومی را بیان می کند.
در این فراز ازکتاب قصرشیرین درهزاره ی تاریخ به سروده ای از زنده یاد « جلیل قریشی زاده» -وفا- با عنوان « پیک اجل» نمونه ای از تألم و تأثر جامعه ی شاعران را بازنویسی می کنیم:
« دوستان برسرخاکت چمنی ساخته اند
چمنی بر سر خونین کفنی ساخته اند
سخنی گوی ز لب در بر بیگانه وخویش
که سر تربت تو انجمنی ساخته اند
نالم از جور وجفای فلک و مردم دون
که به خون غرقه رخ کوه کنی ساخته اند
چشم پوشیدی و از گلشن هستی رفتی
ای دریغا! که بسوزت سخنی ساخته اند
همه خواهان تو و از چه تو بیگانه شدی
ز اندُه هجر تو بیت الحزنی ساخته اند
آفرین بر تو و بر پاکی و مردانگیت
گو تو از مهر و عطوفت بدنی ساخته اند
رفتی و داغ تو سوزاند دل انجمنی
با « وفا» اشک و غمت انجمنی ساخته اند»
ص ۳۱۵
« محمود نقاش زرگر» دبیر دبیرستان های کرمانشاه و مدیر روزنامه ی بخت جوان نیز که از شاعران خوش قریحه ی این دیار بود به مناسبت چهلمین روز قتل دکتر خانه خراب مرثیه ای سرود، که در اینجا به چند بیت آن بسنده می شود. که واژه واژه ی آن چون سرب داغی الحق جگر سوز است!
« قدم آهسته بگذارید برخاک مزارمن
که خونین است دامان کفن ازحال زار من
مریضان مرا گوئید معذور از مداوایم
که جای زندگی نبود اتاق انتظار من
بریدم دست مرگ از دامن خلقی ندانستم
که هنگام مداوا مرگ آید در کنار من
نمی خواهم که بر چینند اوضاع مطبم را
نگهدارید بهر کودکانم یادگار من
سر قبرم مگر یابند اطفال یتیمم را
که می پاشد نمک، اشک به قلب داغدار من
قلم اندر کف «نقاش» خون گردد در این ماتم
که مرگ دوستان سخت است آن هم یار غار من»
ص ۳۱۶
——-
پانویس( شرح عکس):
مرحوم مهندس فریدون خان خانه خراب فرزند ارشد سرتیپ میرزا علی خان خانه خراب کرمانشاهی و نفر سوم دکتر کیومرث خانه خراب پسر دوم میرزا علی خان که هر دو در جوانی فوت نمودند لیکن میرزا علی خان سرتیپ کرمانشاهی آزادی خواه معروف با عزت و حرمت عمری قریب به ۹۰ سال نمود. برگرفته از کتاب یاد ایام- سید عباس کشمیری ص ۱۰۴
ادامه دارد..

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

9 + 1 =

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>