مهندس جهانگیر فلاحی- مدیر بحران مرکزبهداشت شهرستان هرسین/قارچ ها ، بایدها ونبایدهای آن

قارچ ها ازگیاهانی هستند که رو یا زیر زمین ظاهر
می شوند و انواع روی زمین آن، با دست چیده می‌شوند. خوراکی بودن قارچ‌ها می‌تواند به صورت عدم وجود ترکیبات سمی برای انسان در قارچ و داشتن مزه و بوی مطبوع تعریف شود. انسان‌ها از قارچ‌ها به دلیل ارزش غذایی آن‌ها بعنوان خوراک استفاده می‌کنند. همچنین گاهی از قارچ‌ بدلیل ارزش دارویی و پزشکی آن‌در درمان استفاده می‌شود.
قارچ‌های خوراکی شامل گونه‌های قارچی بسیاری می‌شوند که ممکن است به صورت وحشی در طبیعت چیده شده یا پرورش داده شوند. شناختن قارچ‌های خوراکی وحشی از قارچ‌های سمی به تجربه و تخصص بسیاری نیاز دارد و خطر سمی بودن قارچ‌هایی که در طبیعت یافت می‌شوند بسیار بالاست؛ بنابراین هرگز نباید قارچ‌های موجود در طبیعت را به صرف داشتن ظاهر خوب مصرف کرد، چراکه مسمومیت‌های شدید و حتی گاهی مرگ از پیامدهای مصرف قارچ‌های وحشی سمی موجود در طبیعت است. قبل از آن که قارچی را خوراکی بدانیم، باید قارچ شناسایی شود. شناسایی کامل یک گونه قارچ تنها راه ایمن برای اطمینان از خوراکی بودن قارچ است. برخی از گونه‌های قارچ که برای بیشتر مردم خوراکی هستند، ممکن است برای برخی افراد سبب واکنش‌های آلرژیک شوند. همچنین قارچ‌های خوراکی کهنه یا نگهداری شده با روش نادرست می‌توانند موجب مسمومیت غذایی شوند.
فواید قارچ‌ها برای سلامتی
پیشگیری از سرطان
یکی از توانایی‌های تعریف شده برای قارچ‌ها، مخصوصا قارچ‌های سفید دکمه‌ای که معمولا در سالاد استفاده می‌شوند، توانایی آن در پیشگیری از سرطان سینه است که مطالعه‌های بسیاری این ویژگی قارچ‌ها در پیشگیری از سرطان را تایید کرده‌اند.
دیابت
مطالعات نشان داده است بیمارانی که به دیابت نوع 1 مبتلا بوده و رژیم غذای پر فیبر مصرف می کرده‌اند سطح قند خونشان در حد پایین‌تری حفظ شده و مقاومت به انسولین نیز تا حدی در آن‌ها کاهش یافته است. از آنجایی که قارچ نیز یکی از منابع غنی فیبر است می‌تواند خواص قابل توجهی را برای مبتلایان به دیابت فراهم آورد.
تقویت سیستم ایمنی
سلنیوم که نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی بدن بر عهده دارد به مقدار قابل توجهی در قارچ‌ها وجود دارد. سلنیوم با تحریک سیستم ایمنی، بدن را نسبت به عفونت‌هامقاوم می‌کند.
بهبود متابولیسم (سوخت وساز بدن)
ویتامین‌های گروه B برای سوخت و ساز قندها و تامین انرژی ضروری‌اند.
قارچ‌ها حاوی مقادیر قابل توجهی از ویتامین‌های B هستند. به طوری که 100 گرم قارچ 30 تا 44 درصد نیاز روزانه به ویتامین‌های B را تامین می‌کند.
سلامت قلب
فیبر، پتاسیم و ویتامین C موجود در قارچ‌ها آن را به یک ماده غذایی حامی قلب تبدیل کرده است. همانطور که می‌دانید پتاسیم و سدیم برای تنظیم فشار خون باید با یکدیگر در تعادل باشند.
قارچ‌ها با دارا بودن مقادیر بالایی از پتاسیم و مقادیر اندک سدیم شرایط را به سود فشار خون پایین تنظیم می‌کنند. همچنین محتوی بالای فیبر، ویتامین C و سلنیوم قارچ ها، تاثیر آن‌ها را در پیشگیری از افزایش فشار خون و نیز پیشگیری از بیماری‌های قلبی تقویت می‌کند.
قارچ، آنتی اکسیدان قوی
شامل مقدار زیادی از یک نوع آنتی اکسیدان قوی است که برخلاف آنتی‌اکسیدان‌های دیگر در فرایند پخت و پز ازبین نمی‌رود، بنابراین شما می‌توانید با خیال راحت قارچ را بجوشانید و در سوپ بریزید بدون اینکه نگران از بین رفتن آنتی‌اکسیدان آن شوید.
یبوست
قارچ براى کسانى که یبوست دارند مفید است زیرا سلولزهاى آن به رفع یبوست کمک مى کند.
سلامت استخوان ها
مصرف قارچ برای جلوگیری از کمبود ویتامین D در بدن و پیشگیری از شکستگی استخوان‌ها مفید است.
محدودیت مصرف قارچ
•مصرف قارچ به علت این که دیر هضم مى شود براى افراد مبتلا به ناراحتی های معده مناسب نیست .
•زیاده روی در مصرف باعث غلظت خون می‎گردد.
•کسانى که مبتلا به اختلال کلیه هستند باید مثل تمام مواد پروتئینى از مصرف زیاد قارچ‌ها خوددارى کنند.
•کسانى که مشکلات گوارشی دارند (اختلالات کبدی و روده ای) یا به ورم مفاصل مبتلا هستند و یا به علت اسیداوریک موجود در خون مبتلا به نقرس شده اند باید طبق نظر پزشک معالج قارچ مصرف کنند.
چند نکته در زمینه نگهداری قارچ ها
•با قرار دادن قارچ ها در پاکت کاغذی می توانید تا یک هفته آنها رادریخچال سالم نگه دارید.
•قارچ را بایدابتدا به آرامی تمیز کرد وسپس شست .
•از نگهداری قارچ درون کیسه پلاستیکی جداً خودداری کنید.
•قارچ راهنگامی بشوئید که می خواهید آن را استفاده نمائید.
خطرات بالقوه‌ی مصرف قارچ برای سلامتی
همه قارچ ها خوراکی نیستند ؛بعضی از قارچ ها سمی می باشند. خوردن حتی مقدارکمی از قارچ های سمی می تواند کبد، کلیه یا حتی مغز را از کار انداخته و بعضاً موجب مرگ شود. مطالعات همچنین نشان داده است که بعضی از قارچ‌های وحشی حاوی سطوح بالایی از فلزات سنگین و دیگر مواد شیمایی مضر می باشند.
علایم مسمومیت با قارچ
علایم زودرس
تهوع ، استفراغ ، شکم درد وتعریق که گاهی با علایم مغزی مانند توهم ، خواب آلودگی ، تشنج ویا بیقراری همراه می باشد. این علایم 4 تا 24ساعت بعد از خوردن قارچ ظاهر می شوند.
علایم دیررس
علایم مسمومیت کبدی، کلیوی یا آسیب های مغزی و مرگ که ممکن است طی روزها یا هفته ها بعد از مصرف قارچ سمی ظاهر شوند .
راههای پیشگیری از مسمومیت با قارچ
• از چیدن، خریدن و مصرف قارچ های روئیده شده درطبیعت،کوه و دشت پرهیز نمائید.
• فقط از قارچ های خوراکی تولید شده در کارخانجات که به صورت بسته بندی، دارای برچسب مورد تأئید و تاریخ مصرف هستند استفاده نمائید.
•پختن، آب پز کردن قارچ های وحشی موجود در طبیعت، سمی بودن آنها را ازبین نمی برد.
• برای تشخیص قارچ سمی از خوراکی، به هیچ وجه نباید آن را با گذاشتن دردهان امتحان کنید.
• درصورتی که مطمئن نیستید قارچ سمی است یا نه، هرگز آن رانخورید
• به قارچ های وحشی نا آشنا دست نزنید زیرا خطر مسمومیت از طریق پوست نیز وجود دارد.
•اگربه قارچ وحشی ناآشنایی دست زدید، دست خود را به چشم، دهان و پوست خود نزنید.
• در صورت هرگونه شک به مسمومیت با قارچ باید ازهرگونه اقدام به خوددرمانی پرهیز کنید و فرد مسموم شده را هرچه سریع تر و در همان ساعت اولیه به بیمارستان منتقل نمایید.
•جلو تخلیه معده یا استفراغ فرد مسموم شده را نگیرید.
توصیه مهم
با توجه به اینکه دربرخی موارد پس از بهبودی ظاهری، علایم بیماری مجدداً عود می نماید؛ لذا تا زمانی که پزشک معالج صلاح می داند فرد مسموم شده با قارچ نباید بیمارستان را ترک کند.
برای اجتناب از این خطرات، بهترین راه آن است که قارچ‌هایی مصرف کنید که تحت شرایط مناسب کشت شده باشند.
منابع:
-منابع آموزشی واطلاع رسانی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
-اینترنت

این مطلب را به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در google
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در pinterest
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در odnoklassniki
اشتراک گذاری در digg

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

80 + = 82