نگاهی به مجموعه آثار کاریکاتورهای هنرمند برجسته کرمانشاهی فخر الدین دوست محمد درکتاب «دنیای وارونه من »

مشروح خبر

ح- مولایی فر
بخش دوم و پایانی

اخیراً استاد هنرمند دنیای رنگارنگ ونمادین
« کاریکاتور» جناب « فخرالدین دوست محمد» باهمیاری و مساعدت انتشارات سوره مهر ( وابسته به حوزه ی هنری) دفتر فرهنگ و مطالعات مراکز استانی- کرمانشاه با چاپ و توزیع مجموعه ای از کاریکاتورهای خویش باعنوان « دنیای وارونه من» در 182 صفحه، نشان داد شهر هنر پرور کرمانشاه در رشته ی هنر ارزشمند کاریکاتور حرفی برای گفتن دارد و هنرمندان دیار عاشقانگی « شیرین و فرهاد» و خالق عظیم ترین سنگ نوشته ی «کتیبه ی بیستون» با هنر ساده ولی در عین حال بسیار سخت ومتفکرانه ای کارتون که از آن باعبارت طنز ترسیمی یاد می شود و طرح های بی کلام کاریکاتور که در حقیقت نوعی فریادی رسا در فضایی آکنده از سکوت است، علیه بی عدالتی ها در جهان، فقرو فاقه، تبعیض و ناروایی در توزیع غیرعادلانه ی
مردم کشورهای مختلف، رواج فسادو بی بند و باری، نادیده گرفتن اصول انسانیت در حکومت های به ظاهر مدافع حقوق بشر ،کشتار مردم بی دفاع درجنگ شهرها، فاجعه ی
زیست محیطی، حبس و تبعید وترور آزادی خواهان مبارز در گستره ی جهانی وبیان و بروز ده ها و صدها بحران چالش آفرین با اتخاذ سیاست های غلط سیاسی کاران که با زور و زر و اختناق و سلطه جویی، ملت های سراسر دنیای معاصر را زیر مهمیز قدرت کشیده اند و ... اعتراض خویش را به طرز استادانه ای با ارائه ی تصویرهای نماد گونه ای اعلام و به گوش مسوولان
می رسانند...!
در ادامه این مقدمه، خالی از لطف نیست با انعکاس تعریفی موجز از کاریکاتور با کم وکیف این هنر رسانه ای آشنا شویم. در بخشی از نوشتاری که به عنوان پیشگفتار جناب فخر الدین دوست محمد در کتاب « دنیای وارونه ی من» نگاشته است می خوانیم: « کاریکاتور بنابر تعریف عبارت است از مجموعه ای هدفمند و یا ساختار ونظام تصویری همراه با فنون بصری مناسب که بسترساز وزمینه ساز خلق رویدادها و اتفاق های طنزی میباشد این نمادها و نشانه های انتزاعی الگوگرفته شده از واقعیت های عینی وروزمره می باشند اما با جایگاه معنایی ومفهومی متفاوت از آنچه که در واقعیت وجود دارد.» ص 11
نویسنده در ادامه توضیح می دهد :
البته بعضی از این نشانه ها صرفاً برای فضاسازی و به وجودآوردن یک چیدمان بصری مناسب استفاده می شود و بیشتر آنها نیز کاربردی متفاوت از آنچه که در واقعیت هستند پیدا می کنند. بنابراین هنرمندان کاریکاتوریست با کشف و به کار بردن عناصر ونشانه های نمادین و ارتباط بین آنها هم باعث رواج و گسترش آنها درعالم هنر و به خصوص کاریکاتور می شوند و هم زمینه ساز خلق معناها و مضامین جدیدتر می شوند البته روابطی که بین عناصر وپدیده های متنوع ومختلفی که در عالم عینی وجود دارد نیست، چراکه در عالم محسوسات غیر ممکن است شاهد دوشیدن یک تکه ابر توسط یک زن به خاطر کمبود آب باشیم...»
نوشتار جناب دوست محمد این گونه ادامه پیدا می کند: « هنرمندان کاریکاتوریست به طرزی ماهرانه واستادانه این نظریه ی فلسفی غامض وپیچیده را باچاشنی طنز وشوخی به عامه ی مردم نشان می دهند و ثابت کردند که آنچه در قالب هنر کاریکاتور ارائه وبیان می شود جزء نشان دادن چهره ی واقعی حقیقت و اثبات وحدانیت آن نیست...»
نقل به اختصار و حذف ص 12
همانطور که درسطور پیشین اشاره شد کاریکاتوریست فخر آفرین کرمانشاهی درخیلی از جشنواره های استانی وسراسری عنوان های اول، دوم و سوم را در موضوعات گوناگون کسب کرده است و در مسابقات بین المللی نیز از کشورهایی چون: ترکیه، کره جنوبی، برزیل، رومانی، بلژیک، چین، آلمان، کرواسی - در بعضی موارد چند بار از یک کشور- به دریافت جایزه های ویژه دیپلم ولوح افتخار ولوح تقدیر وکسب عناوین دوم نایل آمده است ( تمام عنوان ها درسطح ملی وبین المللی در کتاب دنیای وارونه ی من ذکر شده) ناگفته نماند « دوست محمد» درچند رشته ی دیگرهنری فعالیت دارد و آثار قابل توجهی نیز آفریده است ازجمله می توان به موارد زیر اشاره کرد: « تولیدوساخت انیمیشن ، طراح بعضی از شخصیت های کارتونی همچنین نوشتن فیلم نامه برای انیمیشن، نگارش مقاله در نشریات، نقد کتاب، تصویر سازی برای کتاب ها، ارائه ی صدها نمونه کاریکاتور برای جراید ومجلات، تدریس کاریکاتور شرکت در بیش از100 نمایشگاه گروهی داخلی و خارجی کاریکاتور وچاپ مجموعه آثاری برای کودکان ...
به منظور آشنایی با مفاهیم وجایگاه هنری « فخر الدین دوست محمد» در عرصه ی کار ارزشمند کاریکاتور، نظر عالمانه ی تنی چند از شخصیت های
هنرمند که درحیطه ی کاریکاتور وکارتون تخصص دارند، در خاتمه این مقال، به محضر شهروندان گرامی تقدیم می شود: اصل این نظرات، در ابتدای کتاب « دنیای وارونه ی من» آمده است و نگارنده به فرازهایی از نوشتارها، بسنده می نماید.
جناب « جواد علیزاده» مدیر مسوول، صاحب امتیاز وسردبیر مجله طنز وکاریکاتور می نویسد:
« ... ایشان را می توان از صاحب سبک ترین، پرکارترین و بهترین کاریکاتوریست های کرمانشاه محسوب کرد.» «جناب بهمن عبدی» کارتونیست، کاریکاتوریست و مدرس دانشگاه، از هنرمند شهرمان دوست محمد چنین یاد میکند: « ... آقای دوست محمد کارتونیست موفق و باسابقه ی
کرمانشاهی نیز از جمله هنرمندان متعهد و شناخته شده رشته ی کاریکاتور هستند ...» جناب « سید مسعود شجاعی طباطباعی» مدیر خانه کاریکاتور ایران اینگونه در باب وی اظهار نظر کرده است: « کارتون یا طنز ترسیمی، گونه ای
تصویری از بیان طنز آمیز رویدادها در دنیای معاصر است ... کاریکاتوریست خوب ایرانی فخر الدین دوست محمد با استفاده از این زبان گویا وموثرلحن زیبا شناسانه ی نوینی برای طرح هایش ایجاد کرد که بسیار تاثیر گذار است... در واقع او کلید واژه های طنز ایرانی را به خوبی می شناسد ودر آثارش به زیبایی از آنها بهره می برد... فخر الدین دوست محمد هنرمند گرانمایه ی
کرمانشاهی درطرح های طنز آمیزش به تفسیر رویدادها و اتفاقات می پردازد ... طرح های فخر الدین انعکاس زندگی مردم است که با ارتباط صریح بامخاطب دارای فرمی زیبا وجدید از این رسانه ی جدید وتاثیر گذار است...» «جناب محسن نوری نجفی» کارتونیست و عضومرکز هنرهای تجسمی و داور جشنواره های معتبر وبین المللی از فخر الدین وهنرمندی او که باتصویر حرف هایی فراتر از سخن می گوید چنان مینویسد: « دوست محمد کاریکاتوریستی متعهد به مردم و میهنش است و با دردمندی های آنان آشنا و رسالت آنان را بر دوش می کشد...»
نقل به اختصار وحذف صص 7-8 کتاب دنیای وارونه من

این مطلب را به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در google
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در pinterest
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در odnoklassniki
اشتراک گذاری در digg

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × یک =

59 + = 63