نگاهی به کتاب ارزنده «قصرشیرین درهزاره تاریخ» به اهتمام استاد محمدرضا محبت

مشروح خبر

ح- مولایی فر

بخش هفتم

فصل نهم از کتاب ماندگار قصرشیرین در هزاره ی تاریخ که با کوشش چندین ساله ی استاد محمدرضا محبت به رشته ی تحریر در آمده است.
بسیار گویا و پر پیمانه به آثار باستانی و بناهای این منطقه ازشهرهای تابعه ی کرمانشاه پرداخته است.
قصد انعکاس این مجموعه از سازه های دیرینه سال قصرشیرین و سرپل ذهاب را نداریم وخوانندگان ارجمند را به اصل کتاب ارجاع می دهیم.
تنها به چند نمونه از اسامی با توضیح کوتاهی اکتفا می شود. مانند: « چهارطاقی، چهار قاپو [چوار قاپی] قصرشیرین» « بنای آتشکده ای است از دوره ساسانی، قاپی به ترکی معنی، « در» دارد این آتشکده چون از چهار جهت ورودی دارد، به این جهت مشهور شده است... نهر شاهگدار... دوره ساسانی ...آثار پادشاهان لولوبی : « نقش آلوبانی نی، در صخره های سرپل ذهاب فعلی در محله ی معروف به میان کَل تصویر آنوبانی نی وکتبیه ای که به خط اکدی نوشته شده هنوز بر جای مانده است... از آثار دوران مادها، می توان به دکان داوود اشاره کرد...»
نقل به تناوب و اختصار و حذف
صص 316-355
دیگر موارد از آثار تاریخی را می توان در اصل کتاب مطالعه نمود اوضاع قصرشیرین درزمان جنگ جهانی اول ودوم ازدیگر موضوعات کتاب است که در فصل دهم بدان پرداخته شده است.
ضمنا نویسنده به منظور تکمیل بیشتر اطلاعات تاریخی منطقه، هر جا که نیاز به توضیح داشته در پانویس مطالب ذی قیمتی آورده است... .
به هر حال برای بیان موقعیت سیاسی و اجتماعی قصرشیرین در زمان وقوع جنگ های جهانی اول و دوم ضرورتاً نویسنده در متن مقدمه ای طولانی علت وقوع جنگ جهانی اول را با کشته شدن ولیعهد اتریش با همسرش در وین کلید می زند تا دلیل ورود دیگر کشورهای درگیر درجنگ برای خوانندگان روشن شود.
در این برهه از تاریخ درایران، احمدشاه قاجار تاج گذاری می کند ناصر الملک به عنوان نایب السلطنه زمام امور کشور را در دست می گیرد
و میرزا حسن خان مستوفی الممالک نخست وزیر می شود.
در این حال و هوا دولت ایران بی طرفی خود را در جنگ اعلام کرده اما بازی روزگار ونابسامانی وضعیت سیاسی کشور وتزلزل در کابینه های دولت که هر چند وقت یکبار، تشکیل دولت می دهند. همه وهمه از عوامل عمده ای هستند که دولتمردان و رجال سیاسی ایران به دلیل ناتوانی درامور سیاسی قادر نبودند با توفان های سیاسی در سطح جهان، کشتی رها شده ی ایران را از آسیب امواج درگیری ها برهانند.
با سقوط هر کابینه و روی کار آمدن دولت های جدید، و هجوم سپاهیان بیگانه در شمال و غرب و جنوب کشور، کمیته ی دفاع ملی درکرمانشاه تشکیل می شود تا با جمع آوری سپاه برای مقابله بانیروهای مهاجم روس و انگلیس، بر خیزد.
خیزاب های تند جریانات سیاسی درشعله های آتش جنگ عمل این کمیته چندان با موفقیت همراه نیست، در چنین اوضاع نامساعدی
« ... درجنگ بین الملل اول قصرشیرین مرز سربازان دولت های آلمان و عثمانی از یک طرف و روسیه و انگلستان از طرف دیگر بود و چندین باربین متخاصمین دست به دست شده در این جریان و پس از هجوم قوای روسیه تزاری وسقوط کرمانشاه اردوی دفاع ملی مرکب از مهاجرین و افواج ژاندارمری و چریک ها وعشایر به طرف قصرشیرین آخرین نقطه ی مرزی ایران حرکت می کنند.
این نیروی دفاعی چندهزار نفری پس از آن که نتوانستند در کرمانشاه مقاومت کنند در نیمه ی
دوم جمادی الاول 1330 ه- ق ( 1288 ش . 1918 م) به قصرشیرین وارد گردیدند بعد از سقوط بیدسرخ وکرمانشاه نیرویی که در مقابل روس ها مقاومت می کرد عبارت بود از چند فوج ژاندارم و عساکر عثمانی وموثرتر از این دو گروه سواران وتفنگچیان ایل کلهر وسنجابی بودند.
سنجابی ها تحت قیادت سردار ناصر و سردار مقتدر وسالار مظفر پسران صمصام الملک از نخستین روزهایی که منطقه ی کرمانشاه در تهدید قشون تزاری قرار گرفته بود نقش دلاورانه در پاسداری از سرزمین وطن ایفا می کردند..»
نقل به اختصار و حذف صص 426-427
خلاصه کلام اینکه در زمان جنگ جهانی اول، قصرشیرین مرکز اردوی ملی گشت، مع الوصف قلی خان نظام السلطنه فرمانده ی کل سرپرست قوای ملی پس از پیشرفت روس ها در گردنه ی بیدسرخ به کرمانشاه آمده و رسماً تشکیل کابینه ی مهاجرت را می دهد، البته هم زمان با استقرار نظام السلطنه در شهر وکلای مهاجر از هیات های مختلف که به کرمانشاه آمده بودند متفقاً به تشکیل یک مجلس موقت اقدام می کنند.»
نقل به مفهوم و تلخیص و حذف
صص 428-434
نویسنده در پاورقی در باب وضعیت دولت و مجلس موقت در شهر کرمانشاه به اختصار اما نسبتاً جامع توضیحات لازم را داده است
و خوانندگان اطلاعات کافی در این زمینه بدست می آورند.
ادامه دارد...

این مطلب را به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در google
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در pinterest
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در odnoklassniki
اشتراک گذاری در digg

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 × 2 =

7 + 3 =