یادداشتی از «ثریا فخری»؛ « دینور» گهواره تمدن

شهر دینور (به کردی دینه وه ر) از توابع شهرستان صحنه دارای سابقه تاریخی و فرهنگی به قدمت ۹ هزار سال قبل از میلاد و در صدر اسلام نیز جزء اولین مناطقی بوده است که به اسلام گرویده اند و به همین منظور یکی از دلایل نامگذاری دینور به خاطر دین آوری بوده و در صدر اسلام به نام ماه الکوفه معروف بوده است. بزرگانی چون ملاپریشان دینوری، ابوحنیفه دینوری و فخرالنساء دینوری باعث مطرح نمودن این منطقه از دیدگاه علمی و فرهنگی و اسلامی شده‌اند.
بخش دینور به شهرستان های کرمانشاه، کامیاران، صحنه و سنقر متصل می باشد. از نظر کشاورزی، دامپروری و باغات از مناطق حاصلخیز و خوش آب و هوای استان کرمانشاه محسوب می‌شود.
از نظر آب و هوا دینور بسیار معتدل و مناسب می‌باشد و این منطقه زیبا و دیدنی از نظر گردشگری در فصل‌های بهار و تابستان مسافرین و گردشگران زیادی را جذب می کند.
قدمت شهرنشینی در دینور به سال‌های بسیار قبل از شهر کرمانشاه می‌رسد، اما متاسفانه بر اثر برخی حوادث طبیعی همانند زمین لرزه، شهرنشینی در دینور تحت تاثیر قرار گرفت. به دلیل وجود گسل فعال دینور این منطقه در طول سالیان همواره شاهد زلزله های متعددی بوده که آخرین آن در سال ۱۳۸۱ صدمات وسیعی به روستاهای منطقه وارد کرد.
تپه تاریخی و باستانی شیخی آباد روستای کرتویج علیا دینور به عنوان نخستین زیستگاه بشر دوره نوسنگی در خاورمیانه شناخته شده است. در کاوش این تپه، تاریخ آن با قدمت ۱۱ هزار و ۸۰۰ سال حاصل شده است.
دینور دارای زمین‌های کشاورزی مرغوب و مستعدی می‌باشد، زمین‌های منطقه دینور استعداد فراوانی در زمینه تولید آفتابگردان، گندم و چغندر قند دارند.بخش دینور از شمال به استان کردستان شهرستان کامیاران، از شمال و شمال شرق و شرق به شهرستان سنقر، از جنوب به بخش مرکزی صحنه، از غرب به دهستان بیلوار از توابع بخش مرکزی شهرستان کرمانشاه، از سمت جنوب غربی به دهستان چمچمال از توابع بخش بیستون از شهرستان هرسین محدود می‌شود.
در دوران امویان و عباسیان دینور بسیار آباد بود و اعراب توجه ویژه‌ای به سکونت در منطقه دینور داشتند و همین امر باعث شکوفایی بیش از پیش آن شد در ایران زبان عربی، زبان روزمره مهاجران عرب بود، در پاره‌ای از شهرها نظیر دینور دارای شمار زیادی سکنه عرب بود ولی با این وجود می‌توان گفت که دینور همواره سکونتگاه اصلی کُردها بوده است.
حمداله مستوفی در کتاب نزهت القلوب با نام بردن از ۱۶ منطقه کُردنشین دینور را یکی از ولایات اصلی کُردنشین برشمرده است. کندوله ای ها را می‌توان قدیمی‌ترین اقلیت ساکن دینور دانست، که سابقه حدود یک قرن سکونت در دینور را دارا می باشند.
زبان آنها با بقیه مردم دینور متفاوت است، آنها به گویش هورامی ( اورامی ) تکلم می کنند، بقیه ساکنان دینور که بیش از ۹۰ درصد ساکنان دینور را تشکیل می‌دهند به زبان لکی، کُرد کلیایی تکلم می‌کنند که از ایلات و اقوام زنگنه، جلیلوند مافی، کلیایی، علی اللهی و... می باشند.
بیشتر ساکنان بخش دینور پیرو به دین اسلام و شیعه دوازده امامی هستند، ولی در برخی از روستاها از پیروان آیین یارسان نیز زندگی می‌کنند. در کتب تاریخی اسلامی بسیاری از فرزندان و نوادگان خاندان پیامبر (ص) که به دینور وارد شده‌اند،ثبت شده است. وجود قبور و اماکن متبرکه بسیار، به عنوان امامزاده در دینور گویای گرایش مردمان این منطقه به خاندان علوی است.
امامزادگان دینور ؛
امامزاده سید شهاب الدین در روستای سیدشهاب امامزاده محمود شیرخان در روستای شیرخان امامزاده عباسعلی در روستای بالاجوب، امامزاده پیرافته در روستای کندوله، امامزاده محمد ابراهیم در روستای پریان، امامزاده ابراهیم خلیل الله در روستای خلیل الله. مراسم تعزیه خوانی قدمت و پیشینه بسیار زیادی دارد، این مراسم با قدمت ۲۰۰ سال، هر ساله با استقبال مردم روستا و گردشگران در چاله مخصوص تعزیه خوانی در روستای تاریخی کندوله برگزار می شود.
گرچه گذر زمان از یاد و اجرای این هنر کاسته، ولی هنوز هم پژواک صدای تعزیه و شبیه خوانان در این روستا به گوش می‌رسد. تعزیه و چَمر میراث های ماندگاری از جنس عزا و ماتم هستند که کُردها در سوگ اباعبدالله برپا می‌کنند.
بخش دینور شامل سه دهستان به مرکزیت روستای میانراهان می‌باشد.
دهستان مرکزی: میانراهان، ینگیجه، مریم نگار شیرخان، سیدشهاب، گیلانه، ارمنیجان و...
دهستان کندوله: کندوله، چشمه قنبر، پریان، کرتویج، کنگ و...
دهستان حُر: بلشت، سرتخت، سلطان‌آباد، حُرین، کلکان نسار و...
روستاگردی یکی از انواع سفرهایی است که در بین عموم مردم بیشتر جا افتاده است و جذابیت بالایی دارد، دینور هم به خاطر روستاهای گردشگری و جاذبه های طبیعی و تاریخی و وجود مردمانی اصیل، نجیب و مهمان نواز از این قاعده مستثنی نیست، هر ساله در فصل بهار و تابستان شاهد توریست‌های خارجی و داخلی زیادی به بخش دینور هستیم.
دینور دارای چند اقامتگاه بوم گردی به نام‌های؛
* اقامتگاه بوم گردی کندوله
* اقامتگاه بوم گردی بانیان
* اقامتگاه بوم گردی آرتین کرتویج علیا می باشد.
این مناطق توریستی دارای چشمه های طبیعی و باغات فراوانی می باشد، بهشتی است که با ایجاد امکانات رفاهی مقصدی عالی برای گردشگران می باشد.
در این اقامتگاه که خانه های بومی و روستایی است که مصالح به کار رفته در ساخت خانه و حیاط با صفای قدیمی اش، اصالت، کهن بودن و سادگی سبک زندگی روستایی را نشان می‌دهد. کندوله یکی از روستاهای هدف گردشگری بخش دینور است که در ۶۲ کیلومتری شهر صحنه و ۸۰ کیلومتری مرکز استان کرمانشاه قرار دارد. روستای کندوله در کوهپایه استقرار یافته و بافت مسکونی متمرکز دارد، این روستا معابر عریض دارد و در برخی از آنها درختان بلند و نهرهای آب، فضایی دلپذیر را به وجود آورده است. خانه‌های روستاییان از نوع معیشت و فعالیت روستاییان متاثر شده و غالباً دارای ایوان هستند عمده مصالح به کار رفته در خانه ها، خشت و گل است، که هنرمندانه به کار گرفته شده است.
شریف آباد، پریان و کندوله، سه روستای بخش دینور، شهرستان صحنه هستند که بیشترین ظرفیت های گردشگری این منطقه را به خود اختصاص داده‌اند. این روستاها به سبب محیط بکر طبیعی خود در هر فصل زیبایی خاص خود را دارند که این امر برای گردشگران و طبیعتگر جذاب خواهد بود. با توجه به اینکه بخش دینور به دلیل آب و هوای مناسب و اماکن بسیار زیبای فرهنگی، تفریحی و گردشگری مقصد جذابی برای گردشگران است.
با همکاری و همراهی مجموعه فرمانداری بخشداری، شورا، شهرداری، دهیاری ها و دستگاه‌های مربوط، هر ساله کیفیت خدمات رسانی نسبت به سال گذشته، پیشرفت بهتری داشته است.
حضور تیم هنری سعید آقاخانی و عوامل سریال «نون خ» باعث رونق گردشگری و بازدید مردم شهرهای اطراف و حتی استان های دیگر از این بخش ( دینور ) و روستای کندوله و پریان شد.
مردم منطقه کندوله و روستای پریان استقبال شایسته‌ای از عوامل ساخت این سریال داشته اند که نشان از فرهنگ والای آنها دارد.
خوشبختانه استقبال از این سریال بسیار بالا بود و این سریال توانست عنوان پربیننده ترین سریال نوروزی امسال را به خود اختصاص دهد. این سریال به خوبی توانست فرهنگ کُرد، موسیقی کُردی و مناظر طبیعی مناطق کُردنشین را معرفی کند.
علیرضا حیدری فرماندار محترم شهرستان صحنه، دکتر رستمی معاونت محترم فرمانداری صحنه، ارسلان قربانی بخشدار محترم دینور و دکتر حیدریان شهردار توانمند میانراهان و دیگر مسئولین امر، با رایزنی های متعدد و ایجاد بسترهای مناسب برای عوامل سریال توانستند فرصت بسیار خوبی را برای رونق گردشگری این بخش و شهرستان صحنه فراهم کنند.
حیدری فرماندار صحنه با توانمندی های مدیریتی، کارنامه ی درخشانی در خصوص خدمت رسانی داشته اند، و اینکه زحمات و تلاش‌های بسیاری جهت رشد و آبادانی و معرفی شهرستان صحنه و بخش دینور انجام دادند که در چند سطر قابل ذکر و قدردانی نیست.
سپاس و تشکر از مسئولین مذکور به جهت تلاش های اثر گذار و حمایت های همه جانبه این بزرگواران.
گزارش از ثریا فخری

این مطلب را به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در google
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در pinterest
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در odnoklassniki
اشتراک گذاری در digg

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 70 = 77