یادداشتی از علی سوهانی (نظام) /قدرشناسی از قدرشناسان

2276889
مشروح خبر

وقتی اثر اخیر انتشارات دینور بنام «شعر کرانشینی تصویری» توسط استاد خسرو پرهام امضا شد و بدستم رسید از ایشان تشکر کردم. تورق و خواندن آن را به فرصت دیگری موکول کردم چون در هنگام تحویل، مشغول کارهای متعددی بودم. روز بعد که این اثر را از سر دقت مطالعه کردم ضامنِ انفجاریِ هیجاناتِ درونی ام فعال شد.
به یک باره هیجانات و عواطف گوناگونی در من قلیان کرد. خود را در مقابل اثری بی تکلف اما بسیار عمیق یافتم. سروده های زنده یاد شامی کرماشانی در جای خود ملاحتی منحصر بفرد داشته و این امر بر کسی پوشیده نیست. اما کاری که انتشارات دینور به همت استاد خسرو پرهام با این سروده ها کرده بود جای تعمق بسیاری داشت. تحقیقات بسیار دقیق و متعهدانه ایشان در خصوص زنده یاد شامی کرمانشاهی به راستی در خور تحسین است. تصویری که ایشان از فضای شخصیتی شامی ترسیم می کند، کمتر محققی تا کنون برای مردم کرمانشاه به نمایش گذاشته است. تبار یابی و اهتمام به یافتن شجره فامیلی آن زنده یاد و خانواده های بازمانده از ایشان باعث می گردد که همه اهالی کرمانشاه به ریشه های ارزشمند خود کمی بیشتر بیاندیشند.
و از صفحه یکم کتاب است که تاریخ شفاهی کرمانشاه به یکباره به تاریخ مصور کرمانشاه مبدل می گردد. کلمات جان می گیرند و زنده می شوند. دقت نظر جناب آقای بدری در نگارش متن کردی ستودنی است. ترجمه فارسی نیز ویژگی های رندانه ایی در خود دارد. تصویر گری این کتاب که با تلاشهای چند تن از هنرمندان گرانقدر این دیار از جمله خانم پورخوش و آقای شعبانی نیا صورت گرفته در جای خود بی نظیر است. درک این نکته که این هنرمندان گرانقدر کار خود را فراتر از وظیفه و با عشق صورت داده اند با نگاه کردن به صفحات کتاب کاملا احساس می شود. اما هدایت قلم آنان قطعاً توسط تیمی از محققین صورت گرفته است که تمام اشیاء رایج و مرسوم آن دوران کرمانشاه را به خوبی دیده و حس کرده بودند.
شیوه اسباب کشی مرسوم در آن دوران، اقسام دست فروشی و کاسبی های سیار، لباسهای رایج و علاقمندی تیپهای مختلف اجتماعی به پوششهای مورد علاقه شان، حتی معماری و مصالح ساختمانی رایج ، پوشش زنان و زیور آلات، همگی جزو اِلمانهایی بودند که از تصویر گری ممتاز این اثر قابل استخراج بود.
از بزرگان خود که در چال حسن خان کاسبی می کردند و در برزه دماغ سکونت داشتند، بسیاری چیزها شنیده بودم. دغدغه های زندگی در خانه هایی با ترکیب اندرونی بیرونی ، برایم زنده شد. پیشروی پیشآهنگان زندگی مدرن از قبیل سیم کشی برق یا آب لوله کشی در کنار عقب نشینی تبارهای ازنفس افتاده همان وسایل مثل چراغ انگلیسی یا چرخ چاه و سطل مربوطه ، برش کاملا مشخصی از تاریخ کرمانشاه را بی تکلف و بی ادعا در پیش دیدگان هر خواننده ای روشن و زنده می کند.
دورانی که تزئینات دیوار ساده اتاقها اسپندآویز و آینه بود. سرگرمی بچه ها تایر بازی یا کمی شیطنت با مشکِ دوغ فروشِ محله، کاربردی ترین وسیله کاسبی در کوچه های کم عرض طبَق های خوشرنگ نقاشی شده سبز و قرمز. و کالاهای خواب تمام خانوارها احتیاجی همیشگی به حلاجی کردن داشت. و موسیقی غالب در مراسمات ساز و دهل.
شصت و چهار صفحه کامل تصویر از عشق بی شائبه به تاریخ و فرهنگ بومی کرمانشاه را به هیچ وجه نمی توانم در چند خط توصیفات خود بیان کنم. اما با نگاهی کلان تر مایلم موضوعی بسیار مهم را به پرسش خوانندگان این سطور واگذار نمایم.
قدرشناسی کردن از فردی که پنج سال از عمر خود را فقط مصروف این یک اثر نموده است چگونه ممکن است؟
قدرشناسی کردن از کسی که از تبار و ریشه های تمام اهالی کرمانشاه قدر شناسی کرده است وظیفه کیست؟
کسی که با سرمایه شخصی خود به چنین کار غیر انتفاعی می پردازد باید چه جایگاهی در نزد همشهریانش داشته باشد؟
چرا شهرداران شهرهای اروپایی در شناسایی و شکارِ چهره های فرهنگی و علمی و آویختن روبان و مدال به گردن آنها با یکدیگر رقابت می کنند و از یکدیگر سبقت می گیرند؟
[اعطای لقب شوالیه به استاد شهرام ناظری کرمانشاهی توسط دولت فرانسه – تقدیر از پرفسور مجید سمیعی در شهر هانوفر آلمان – و . . . . .]
اما شهرداران سرزمین ما در قیچی زدن به روبانِ افتتاحِ برج ها و پلها و جاده ها اشتیاق دارند؟
آن چه چیز مهمی است که مردی 81 ساله را وادار می کند 5 سال از عمر خود را صرف ثبت و ضبط و ویرایش یک اثر کند؟
به عقیده شخصی اینجانب بر هر فرد باسواد کرمانشاهی واجب است به امید و انتظار هیچ نهاد و مسئول و مقامی نماند. شایسته است که آستین همت بالا زنیم. در دورانی که قیمت یک جلد از این کتاب 20 درصد ارزان تر از یک همبرگر است، ابتدایی ترین اقدام فرهنگ دوستانه ما خرید انبوه و هدیه دادن این کتاب تا حد نایاب شدن آن است. و صد البته این ابتدایی ترین اقدام است.
آدمی فربه شود از راه گوش
جانور فربه شود از حلق و نوش

این مطلب را به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در google
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در pinterest
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در odnoklassniki
اشتراک گذاری در digg

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

6 − 4 =

8 + 2 =