یادداشتی از منوچهر خردمندی؛ مطالبه از طرح جامع کرمانشاه

1609339950185
مشروح خبر

همانطور که می دانیم اساس و بنیان هر حرکت و چشم اندازی داشتن طرح و برنامه ریزی بوده که این طرح و برنامه با مطالعه وضع موجود، درس گرفتن از مشکلات و کاستی ها و همچنین آینده نگری پیرامون آن قابلیت اجرا پیدا خواهد نمود .
جهت چشم انداز توسعه آتی شهر کرمانشاه هم اکنون تهیه طرح جامع آن در دستور کار قرار گرفته و لازم است در این میان با خرد جمعی همه پای کار باشیم و هر قشری مطالبات خود را از این نقشه راه پیگیری نماید .
جهت تنویر افکار عمومی در ابتدا به بررسی مفاهیم پرداخته و در انتها نسبت به مطالبه خود با عنایت به تخصص حوزه کاری از این طرح خواهیم پرداخت، انشاا... گشایشی جهت بیان خواسته دیگر عزیزان و دوستداران باشد .
طرح جامع وتفصیلی
دو طرح مهم در برنامه ریزی و مدیریت شهری است. قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظایف آن، دو اصطلاح «طرح جامع» و «طرح تفصیلی» را این گونه تعریف کرده است:
طرح جامع، طرح بلندمدتی است که در آن نحوه استفاده از اراضی و منطقه بندی مربوط به حوزه های مسکونی، صنعتی، بازرگانی، اداری و کشاورزی و تاسیسات و تجهیزات و تسهیلات عمومی مناطق نوسازی، به سازی و اولویت های مربوط به آن ها تعیین شده و ضوابط و مقررات مربوط به کلیه موارد و همچنین ضوابط مربوط به حفظ بنا و نماهای تاریخی و مناظر طبیعی، تهیه و تنظیم می گردد و برحسب ضرورت، قابل تجدیدنظر خواهد بود.
طرح تفصیلی، عبارت از طرحی است که بر اساس معیارها و ضوابط کلی طرح جامع شهر، نحوه استفاده از زمین های شهری در سطح محلات مختلف شهر و موقعیت و مساحت دقیق زمین برای هر یک از آن ها و وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور و میزان تراکم جمعیت و تراکم ساختمانی در واحدهای شهری و اولویت های مربوط به مناطق به سازی و نوسازی و توسعه و حل مشکلات شهری و موقعیت کلیه عوامل مختلف شهری در آن تعیین می شود و نقشه ها و مشخصات مربوط به مالکیت بر اساس مدارک ثبتی تهیه و تنظیم می گردد.
این دو طرح لازم و ملزوم یکدیگرند، اما در عین حال از نظر روش کار، شیوه تهیه، مقیاس نقشه ها و نتیجه نهایی، تفاوت هایی با هم دارند. طرح جامع شهری، به منظور تدوین برنامه و تعیین جهات توسعه شهر و تامین نیازمندی های آن، بر مبنای
پیش بینی ها و اهداف توسعه شهری در یک دوره ۱۰ساله و بر اساس طرح جامع ناحیه تهیه می شود.
در واقع، طرح جامع، برنامه ای است که به صورت راهنما عمل می کند و خط مشی کلی سیاست های توسعه شهری را تعیین می کند. در نقشه های طرح جامع – که معمولا در مقیاس ۱:۱۰۰۰۰ و ۱:۵۰۰۰ تهیه می شود – محل استقرار و توزیع کاربری های شهری عمده (مثل کاربری های آموزشی، بهداشتی و فضای سبز)، تراکم های جمعیتی، حدود حریم ها و
محدوده های شهری (موجود و پیشنهادی) و مسیر توسعه آینده شهر، توسط علایم و رنگ ها نشان داده می شوند.
گزارش طرح جامع نیز حاوی اطلاعاتی درباره اوضاع جغرافیایی، اقتصادی و اجتماعی شهر، ضوابط و مقررات کاربری اراضی، شبکه معابر و تاسیسات زیرساختی است. طرح جامع به سفارش وزارت راه و شهرسازی و توسط مهندسان مشاور تهیه می شود و تصویب نهایی آن با شورای عالی شهرسازی و معماری ایران است.
اما طرح تفصیلی چنان که از عنوان آن پیداست ، جزئیاتی را شامل می شود که طرح جامع به آن ها به صورت کلی پرداخته است.
مطالعات تهیه طرح تفصیلی، متعاقب طرح جامع صورت
می پذیرد و در حقیقت، تنظیم برنامه های مفصل و اقدامات جزئی و دقیق در مناطق و محلات شهری و همچنین طراحی آن ها را به عهده دارد.
علاوه بر این، تکلیف تمامی قطعات زمین را به لحاظ کاربری، تراکم ساختمانی و گذربندی مشخص می کند و به عنوان یک سند در دستور کار شهرداری قرار می گیرد.
بررسی و تصویب طرح های تفصیلی و تغییرات آتی آن به عهده کمیسیون ماده ۵ هر استان است و در صورت مغایرت طرح تفصیلی با طرح جامع، مرجع نهایی تصویب، شورای عالی شهرسازی و معماری ایران خواهد بود.
جهت تهیه طرحهای جامع شهری اسناد بالا دستی از جمله برنامه های توسعه پنج ساله کشور و سند آمایش سرزمین ملی و استانی مورد استفاده قرار میگیرند.
طرح آمایش استان کرمانشاه
آمايش سرزمين شامل اقدامات ساماندهي و نظام بخشي به فضاي طبيعي، اجتماعي و اقتصادي در سطوح ملي، منطقه اي و استاني است که بر اساس تدوين ،اصلي ترين جهت گيريهاي توسعه بلندمدت کشور در قالب تلفيق برنامه ريزي هايي از بالا و پايين و با تکيه بر قابليت ها، توانمندي ها و محدوديت هاي يک منطقه در يک برنامه ريزي هماهنگ و بلندمدت صورت ميگيرد. در نظام برنامه ريزي ايران ،آمايش سرزمين و سابقه تهيه و تدوين آن به سال هاي قبل از انقلاب بر مي گردد که نشان دهنده جايگاه و اهميت آمايش سرزمين در نظام برنامه ريزي کشور است. اين مطالعات به عنوان سند بالادست اسناد توسعه، الگوي تهيه و تدوين برنامه هاي توسعه 5 ساله و ساير برنامه‌هاي
توسعه اي در سطح ملي و منطقه اي خواهد بود و در کنار ساير برنامه ريزي هاي اقتصادي ميتواند پاسخگوي بسياري از مشکلات و کمبودهاي استان در زمينه توسعه باشد .
به دنبال ابلاغ شرح خدمات مطالعات آمایش به استان‌ها در سال ۱۳۸۵، مطالعات آمایش استان کرمانشاه نیز در دستور کار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی وقت قرار گرفت و برای انجام آن، قراردادی با یکی از دانشگاه‌ها منعقد شد اما تا سال ۱۳۹۲ به نتیجه مشخصی منجر نشد.
در اواسط تیرماه طرح مطالعاتی تهیه و تدوین آمایش استان کرمانشاه به دانشگاه رازی ابلاغ شد.
عملیات اجرایی مطالعات آمایش پس از اولین تخصیص اعتبار در آذرماه ۹۳ شروع و در خرداد ۱۳۹۶ نتایج مطالعات وضع موجود به شورای برنامه‌ ریزی و توسعه استان ارائه شد.
پس از کسب و اعمال نظرات دستگاه‌های اجرایی، ناظر مطالعات و سازمان برنامه‌ وبودجه کشور ، فاز دوم مطالعات(فاز برنامه‌ریزی و سیاستگزاری) که از خرداد ۱۳۹۶ شروع شده بود با جدیت بیشتری ادامه پیدا کرد و در اواخر اردیبهشت ۱۳۹۷ گزارش نهایی این مطالعات به تصویب شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان رسید.
طرح جامع شهر کرمانشاه
آخرین طرح جامع تهیه شده برای شهر کرمانشاه مربوط به سال 1381 می باشد که قطعا با نزدیک شدن بیست سال از عمر طرح و ذکر این نکته که شهر عنصری پویا و فعال و در حال رشد بوده لزوم بازنگری در آن کاملا محسوس میباشد . خوشبختانه بتازگی توسط اداره کل راه و شهرسازی استان قرارداد اجرای این کار با مشاور منعقد گردیده که لازم است علاوه بر مدیریت ارشد استان و دستگاههای اجرایی و ذینفعان ،مردم و نخبگان نیز مطالبات خود را از این طرح پیگیری کنند.
همانطوریکه که پیشتر گفته شد این سند چشم انداز آتی رشد و توسعه همه جانبه شهر کرمانشاه خواهد بود و لازم است نمایندگان شورای شهر به جای پرداختن به حاشیه ها به جد و با تمام نیرو و با بهره گرفتن از تجارب دیگران و استفاده از مشاورین در تمامی مراحل تهیه طرح حضور مداوم داشته باشند . شهرداری باید پای کار باشد و با تشکیل اتاق فکر خواسته ها و نیازها و مشکلات شهر را جمع بندی و به مشاور طرح ارایه نماید.
پهنه بندی زلزله و مطالبه
پهنه بندی یعنی دسته بندی اراضی بر اساس کاربری به منظور جلوگیری از تداخل کارکردها و بالا بردن کارایی محیط شهری است. با وجود اينكه در نقشه هاي خطر جهاني، كشور ايران كلا به صورت خطر بالاي زلزله نشان داده شده است، ولي براي كارهاي مهندسي و نيز برنامه ريزي هاي مديريت بحرا ن محلي اين دقت كافي نيست و بايد خطر زلزله در سطح كشور، منطقه و حتي در سطح استانها كاملا تعيين شو د.
با اولویت بندی پهنه های پرخطر، فرآیند مقاوم سازی و استاندارد کردن تأسیسات و زیرساخت های موجود اجرا و در خصوص احداث و توسعه زیرساختها ها و تأسیسات جدید نیز با اعمال محدودیت یا صادر نکردن مجوز ساخت وساز از بروز و تشدید این مخاطرات طبیعی در محدود ههای پرخطر جلوگیری به عمل خواهد آمد.
با توجه به بند ۶ مصوبه مورخ ۱۳۹۷/۲/۳ شورایعالی شهرسازی و معماری ایران که طی آن مقرر گردیده است: «وزارت راه و شهرسازی با محوریت مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و همکاری ادارات کل راه و شهرسازی، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی و مراکز تحقیقاتی و دانشگاه ها نسبت به تهیه نقشه گسل های کلانشهرهای کشور مطابق با اولویت بندی صورت گرفته اقدام نماید»
لازم است که گزارشی از اقدامات صورت گرفته در خصوص تهیه نقشه گسل های این کلانشهر (شامل تدقیق نقشه گسل های اصلی و فرعی) و برنامه چگونگی بهره برداری از آن در مطالعات و پیشنهادات طرح جامع ارائه گردد.
از طرفی با عنایت به اینکه چنانچه به هر دلیل تهیه نقشه گسل های شهر کرمانشاه به تاخیر افتاده و به بعد از مطالعات طرح جامع موکول گردد اثر بخشی لازم را از دست داده و اعمال آن در طرح پیشگفته پس از تصویب به سادگی امکان پذیر نخواهد بود.
هنوز خاطره تلخ زلزله سال ۹۶ استان و پس لرزه های متعدد آن که مجموعا خسارات جانی و مالی سنگینی به مردم شریف این دیار تحمیل نمود در یاد همه باقیست و این انتظار نابجایی نخواهد بود که تهیه نقشه های گسل شهر کرمانشاه (به ویژه به منظور امکان بهره برداری در طرح جامع پیش رو) برای مسئولین کشوری و استانی از اولویت بیشتری برخوردار بوده باشد. پس لازم است به عنوان یک مطالبه عمومی ، نماینده عالی دولت در استان قبل از سپری شدن زمان خدمتشان دستور اقدام لازم در خصوص تهیه نقشه های گسل شهر کرمانشاه را به عنوان یک سند بالادستی برای مطالعات طرح جامع شهر کرمانشاه در اولویت قرار داده و اقدام قانونی را بعمل آورده تا انشاا... شاهد بروز اشتباهی نابخشودنی در تصویب این طرح همراه با تغییرات و جابجایی استاندار در انتخابات 1400 نباشیم . چون حسب سابقه به عینه شاهد تصویب طرحهای فاقد کارشناسی در زمان تودیع و معارفه استانداران بوده ام .

این مطلب را به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در google
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در pinterest
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در odnoklassniki
اشتراک گذاری در digg

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

18 + چهارده =

84 + = 92